تغییر رویکرد برنامه ماه عسل در بازنمایی معلولیت

جناب آقای احسان علی‌خانی

تهیه‌کننده و مجری محترم برنامه تلویزیونی ماه عسل

با سلام و احترام

برنامه «ماه عسل» به‌عنوان یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های گفتگومحور سیما شناخته می‌شود. محبوبیت و تاثیرگذاری این برنامه بار مسئولیت اجتماعی آن را برای ارایه فرهنگ صحیح به جامعه سنگین‌تر می‌کند. از آن‌جایی که نمایش داستان‌های مربوط به معلولیت همواره بخش قابل توجهی از این برنامه را تشکیل داده‌است، لزوم استفاده از رویکردی منطبق با شان انسانی در نمایش معلولیت مهم و ضروری است.

با بازبینی تعدادی از قسمت‌های پخش شده‌ی این برنامه در سال‌های گذشته، بر آن شدیم چند مورد از دیدگاه‌ها و باورهای کلیشه‌ای نادرست و قیم مآبانه در مواجهه با معلولیت را متذکر شویم:

 

  • نمایش چهره‌ای قهرمان یا شگفت‌انگیز از فرد دارای معلولیت یا وابستگانش به صرف وجود معلولیت و نه به‌دلیل بهره‌مندی از استعداد یا توانمندی‌های خاص
  • بزرگ‌نمایی تاثیر معلولیت در زندگی فرد دارای معلولیت یا وابستگانش
  • پیوند دادن معلولیت با معنویت، یا نگاه ترحم آمیز و خیّر مآبانه به فرد دارای معلولیت
  • زیرپاگذاشتن شان انسانی و فردیت مستقل افراد دارای معلولیت و نادیده گرفتن قابلیت این افراد در مسئولیت‌پذیری فردی و اجتماعی
  • استفاده از ادبیات زننده و آزار‌دهنده نسبت به افراد دارای معلولیت و به‌خصوص معلولیت ذهنی توسط مجری و مهمانان برنامه
  • استفاده ابزاری از معلولیت برای تهییج احساسات بیننده و نمایش تصویری همراه با اندوه و سوگواری، ترحم، ضعف یا معصومیت و بی‌گناهی از افراد دارای معلولیت

ما جمعی از افراد دارای معلولیت و فاقد معلولیت – حامیان حقوق افراد دارای معلولیت – این رویکرد را منحصر به برنامه ماه عسل یا صدا و سیما ندانسته و آن را برخاسته از فرهنگ عمومی جامعه و نبود دیدگاه حقوق بشری و صحیح نسبت به افراد دارای معلولیت می‌دانیم. امید داریم با توجه به پیشنهادات ذیل تغییراتی در رویکرد اجرای زنده‌ی ماه عسل ایجاد شده و این برنامه الگویی برای سایر برنامه‌ها و رسانه‌ها شود:

  • به جای قهرمان‌سازی از افراد دارای معلولیت، دعوت مهمانانی که داستان زندگیشان مبارزه با باورهای غلط در حوزه معلولیت است و همچنین نمایش تبعیض‌ها و سختی هایی که به این افراد تحمیل می‌شود
  • مشاوره با کارشناسان آگاه و آشنا به حوزه معلولیت در جهت انتخاب رویکردها و یا ادبیات مطابق با شان انسانی در برنامه‌های مرتبط
  • توجه به نقش موثر مجری در هدایت گفتگو در جهت استفاده از ادبیات مناسب و منطبق با شان انسانی
  • احترام به استقلال فرد دارای معلولیت برای تصمیم‌گیری در مورد حضور در برنامه و مشارکت آزاد در گفتگو فارغ از نوع معلولیت جسمی یا ذهنی آن فرد
  • عادی‌سازی پدیده‌ی معلولیت با‌توجه به این حقیقت که معلولیت می‌تواند از طریق بیماری، سانحه، جنگ، کهولت سن و یا دلایل غیرقابل پیش‌بینی دیگر برای همه‌ی افراد جامعه روی دهد

همچنین مطالعه «کنوانسیون بین المللی حقوق افراد دارای معلولیت» مصوب مهرماه ۱۳۸۷ شمسی در مجلس شورای اسلامی، توسط مجری و عوامل این برنامه می‌تواند قدمی مثبت در جهت یافتن رویکردهای صحیح باشد.

از توجه و همکاری شما سپاسگزاریم

جمعی از حامیان حقوق افراد دارای معلولیت

اردی‌بهشت ۱۳۹۷

رونوشت: عبدالعلی علی‌عسگری، ریاست سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

رونوشت: ناصر کریمان، مدیر گروه اجتماعی شبکه سه سیما

اسامی امضا کنندگان نامه پیش از انتشار در سایت به ترتیب حروف الفبا:

  1. مهرداد آقایی، فعال دانشجویی، فارغ‌التحصیل حقوق دانشگاه اصفهان
  2. دکتر محمدرضا اسدی، معاونت امور توانبخشی بهزیستی استان تهران
  3. هادي اكبرپور، دبير مجمع شهرياران ايران اسلامي
  4. دکتر علی امیدی، استاد دانشگاه اصفهان و پژوهشگر حقوق بین الملل
  5. دکتر فاطمه امیری، دبیر جشنواره بین المللی فیلم پرواز (ویژه مسایل معلولیت)
  6. مهندس امیری ، معاونت اداره کل سلامت شهر تهران
  7. احسان امینی، حقوقدان و فعال سیاسی
  8. مجید انتظاری، خبرنگار حوزه معلولین
  9. زهرا اهتمامی، دکتر داروساز دارای معلولیت
  10. عليرضا ايزدي، رئيس كميسيون امور اقتصادي و برنامه و بودجه‌ی شوراي عالي استانها
  11. سامان بختیاری، شاعر
  12. زهرا بهروز آذر، پژوهشگر کارآفرینی اجتماعی
  13. افشین پرفکرمقدم ، دبیرکل کانون معلولان محلات شهر تهران
  14. امیرحسین پرورش، فعال دانشجویی
  15. علی پروین، کارشناس ارشد علوم سیاسی، نابینای مطلق و ترویج‌گر حوزه حقوق افراد دارای معلولیت
  16. نيما پروين، فعال سياسي
  17. دكتر غلامرضا پسته اي، مدير عامل مجمع تشكلهاي معلولان استان اصفهان
  18. مسعود پیرهادی، دبیر جمعیت مردم نهاد جوانان شهر آینده
  19. فاطمه توکلی، مدیریت انتشارات هومان
  20. سید مهدی توکلی فرد، استاد گرافیک
  21. محسن جلوان، نایب ریئس سابق هیات مدیره جامعه معلولین اصفهان و مربی شغلی مرکز se اصفهان
  22. محمد جودی، سرپرست انجمن حقوقی «برابری مطلق»
  23. دکتر کیانوش جهانپور، مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  24. مسعود حسابگر، عضو شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان
  25. محمد حیدری، مدیر پایگاه خبری معلولین ایران
  26. فلامک خلیلی، فعال حقوق افراد دارای معلولیت و مبتلایان به تحلیل (دیستروفی) عضلانی
  27. عادل دهدشتی، فعال و پژوهشگر حوزه ارتباطات
  28. فرزاد رادبوي، فعال اجتماعي
  29. دکتر علیرضا رحیمی بروجردی، استاد تمام دانشگاه تهران، نویسنده، شاعر و فعال اجتماعی
  30. مانی رضوی‌زاده، مدیر پروژه بانک اطلاعات مناسب‌سازی (بام)
  31. داود روشنی، پزشک متخصص طب اورژانس و فعال اجتماعی سیاسی
  32. همایون سلیمانی، فعال دانشجویی
  33. هامون شیرازی، فیلمساز و فعال سیاسی
  34. دکتر همایون شیرازی، استاد دانشگاه
  35. حسین شیربند، دانشجوی رشته روابط بین الملل
  36. دکتر هنگامه صابری، دانشیار دانشکده حقوق آزگود (تورنتو، کانادا)
  37. مرتضی صفری، عضو شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان
  38. علی عارفیان، دانشجوی رشته حقوق بشر
  39. دکتر کامران عاروان، مدیر عامل جامعه معلولین ایران
  40. احسان كيان ارثي،‌ تحلیلگر کسب و‌کار
  41. امین عباسی، فعال دانشجویی
  42. علی عباسی، فعال سیاسی اجتماعی و عضو شورای مشورتی جوانان شهردار اصفهان
  43. نعیمه عباسیان، کارشناس ارشد حقوق و فعال حوزه حقوق افراد دارای معلولیت
  44. ندا عزیزی پیرمحمدی، فعال اجتماعی در زمینه حقوق افراد دارای معلولیت
  45. احسان علیزاده، رئیس مجمع سازمانی‌های مردم نهاد جوانان استان تهران
  46. مهری علیزاده، دبیر آموزش و پروش استثنایی تهران، کارآفرین و ترویج‌گر حقوق افراد دارای معلولیت
  47. طاهره عيدي زاده، معاون دبير كل حزب اسلامي كار و مدرس دانشگاه
  48. دکتر الهام فخاری، عضو شورای اسلامی شهر تهران
  49. سجاد فخاریان، دبیر انجمن مردم نهاد فکرآفرینان رویش
  50. كاوه قديري، عضو شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان
  51. صدیقه کامور، فعال اجتماعی و ترویج‌گر حقوق افراد دارای معلولیت
  52. محمد کشفی آزاد، فعال سیاسی اجتماعی
  53. سید مقصود کیانوش، دبیر آموزش و پرورش
  54. سهيل گلچين، دانشجوي حقوق بين الملل
  55. سهيل گوهري، مدیر روابط عمومی انجمن ام‌اس ایران
  56. سعید محمد منصوری، مشاور استاندار اصفهان در امور معلولین و نایب رئیس جامعه معلولین اصفهان
  57. علي مرعشي، فعال سياسي
  58. مهدی مزروعی، وکیل دادگستری
  59. سینا ملکیان، فعال دانشجویی
  60. مهدی موسی کاظمی، دانشجوی علوم سیاسی
  61. رضا مهاجر، مسئول انجمن پیشگامان تندرستی ونشاط، خراسان جنوبی، شهرستان قاینات
  62. پويا ميرزايي، دبير كميته بين الملل خانه احزاب
  63. دانوش میرعلایی مطلق، کارآفرین، ترویج‌گر حقوق افراد دارای معلولیت و دیستروفی عضلانی
  64. خانم نصر، مدیرعامل انجمن کودکان ذهنی- جسمی بهشت
  65. سعید نورمحمدی، عضو شورای مرکزی حزب ندای ایرانیان
  66. محمدرضا هادی پور، مدير عامل انجمن توانا در قزوين و نايب رييس كانون سراسري معلولان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: