بیانیه شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران در انتقاد از گسترش ویدئوهای نمایشی «زبان اشاره» در شبکه های مجازی

به گزارش شبکه ملی ناشنوایان و به نقل از کانال تلگرامی این تشکل:

در یکی دو سال اخیر و پس از رواج گسترده استفاده از شبکه های مجازی ، شاهد انتشار روزانه ویدئوهایی با عنوان ترجمه به زبان اشاره هستیم. مخاطبی که نسبت به زبان و فرهنگ ناشنوایان ایرانی بی اطلاع باشد در نگاه اول گمان می برد یک ترانه، اغلب ترانه های پاپ فارسی، به زبان اشاره ترجمه شده و محصول آن برای ناشنوایان قابل درک و جالب خواهد بود. از بررسی نظرات افراد زیر اینگونه پست های شبکه های مجازی حتی متوجه می شویم عده زیادی این نوع فعالیت را به عنوان فعالیتی بشردوستانه تحسین و تقدیر می کنند. زیرا به گمان آنها جامعه ناشنوا در محرومیت از درک ترانه های پاپ فارسی به سر می برد و این ویدئوها این محرومیت را برطرف کرده است. هدف از انتشار این بیانیه از سوی شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران آن است که مخالفت و اعتراض خود را نسبت به این رویکرد، که روز به روز گسترش بیشتری پیدا می کند، مطرح کرده و جامعه شنوا را از آزردگی و نگرانی خود آگاه کنیم.

برای بیان دلایل مخالفت خود، خوب است سؤالی که برای جامعه ناشنوا ایجاد شده است، بپردازیم. سؤال این است: این همه تمایل به استفاده از زبان اشاره در میان کسانی که کمترین آشنایی با فرهنگ و جامعه ناشنوا ندارند، و حتی متوجه اشتباه بودن اشارهها و جملات خود نیستند، از کجا ناشی می شود؟ برای این سؤال چندین پاسخ می توان اندیشیدن اول – نگاه قیم مآبانه به جامعه ناشنوا باعث شده است که عده زیادی از افراد شنوا گمان کنند هر آنچه برای فرهنگ شنوا جذاب و سرگرم کننده است لزوما باید برای ناشنوایان نیز چنین باشد. در حالیکه ناشنوایان فعالیتهای فرهنگی و هنری جامعه خود را دارند و ترانه های پاپ عاشقانه جزء اولویت زندگی آنان نیست. برعکس، درک اخبار و گزارشهای مهم فرهنگی، سیاسی و اجتماعی از اولویت های زندگی آنان است که به دلیل کمبود مترجم حرفه ای و نبود زیرنویس در بسیاری از رسانه های گروهی، جامعه ناشنوا از آنچه جزء حقوق شهروندی شان محسوب می شود محروم مانده اند. جالب اینکه افرادی که اقدام به تولید ویدئوهای ترانه به زبان اشاره می کنند اغلب از ترجمه ساده و درست اخبار و گزارشها ناتوانند و علاقه ای هم به این موضوع ندارند. دوم – اغلب افراد صاحب این صفحات، درک ناصحیحی از زبان اشاره دارند و گمان می کنند صرف دانستن چند اشاره و جایگزین کردن واژه های فارسی با آن اشارات، مخاطب ناشنوا مفهوم جمله را | متوجه خواهد شد. آنها از تفاوت های دستوری زبان اشاره و زبان فارسی اطلاعی ندارند. بنابراین حاصل کارشان برای مخاطب ناشنوا ملغمه ای از اشارهها بدون ارتباط منطقی معنایی است.

برای روشن تر شدن بحث شاید ارایه یک مثال مفید باشد: یک جمله از یک ترانه انگلیسی را در نظر بگیرید: « Shine on you crazy diamond » کسی که انگلیسی زبان باشد و فارسی خوب بلد نباشد ممکن است با کمک دیکشنری و مترجم گوگل آن را اینگونه ترجمه کند: «درخشش – روی – تو دیوانه – الماس» یا حتی «درخشش-روی-شما- دیوانه – لوزی». بیشتر این ویدئوها برای مخاطب ناشنوا ترجمه هایی شبیه این دو جمله هستند و تنها قطاری از واژگان هستند که با دست اشاره می شوند. سوم – خرداد ماه سال جاری در مصلای تهران از اجرای یک برنامه گروهی از سرودخوانی زنان ناشنوا جلوگیری شد. زیرا به نظر مقامات، حرکات زبان اشاره نوعی رقصیدن است و رقص در ایران ممنوع است. گرچه این خبر باعث استهزای مقامات شد که تفاوت زبان اشاره و رقص را متوجه نمی شوند، اما آنچه در ویدئوهای فضای مجازی مورد بحث شاهد هستیم حاصل تفکری شبیه همان است. در واقع به نظر می رسد بسیاری از افراد که به رقصیدن علاقمند هستند ولی بنا به محدودیتهای کشور اجازه انتشار رقص ندارند، از زبان اشاره به عنوان دستاویزی برای بیان بدنی خود استفاده می کنند. بعضی از آنها بیان چهره و بدن خوبی دارند و صفحات آنها به همین دلیل پرمخاطب است. اما دلیل زیبایی حرکات، همراهی آواز و موسیقی است و فقط مخاطبان شنوا از آن لذت هنری می برند نه ناشنوایان. اینجا زبان روزمره یک جامعه زبانی – فرهنگی دستاویزی برای هدف دیگری می شود و این هدف بی دلیل به اسم ناشنوایان گره خورده است. چهارم – همانطور که پیشتر گفته شد، بسیاری از این افراد با انتشار چنین ویدئوهایی برای خود اعتباری اجتماعی کسب می کنند. بعضی مخاطبان ناآگاه آنان را افرادی خیر و نیکوکار تصور می کنند که در حال خدمت به جامعه ناشنوا هستند. و همچنین با وانمود کردن به دانستن زبان اشاره، خود را فردی آشنا به فرهنگ و زبان ناشنوایان معرفی می کنند. مخاطبان به هوش و ذکاوت آنها در یادگیری زبان اشاره آفرین میفرستند غافل از اینکه آنچه تولید می شود، شباهتی به زبان اشاره رایج و واقعی ندارد. این وضعیت شبیه نوعی مصادره فرهنگی است. ناشنوایان در طول زندگی خود به دلیل استفاده از زبان اشاره انواع محرومیت ها و تبعیض ها را متحمل میشوند و همه از آنان انتظار دارند تنها به گفتار فارسی مسلط باشند ولی این جامعه در مقابل این تبعیضها مقاوت کرده و زبان اشاره را حفظ کرده اند. حالا با دیدن افرادی که هیچ از تاریخ و اجتماع ناشنوایان خبر ندارند و تنها با تکان دادن دستهای خود اعتباری کاذب کسب می کنند نوعی حس تبعیض مضاعف برای جامعه ناشنوا ایجاد می شود. اگر ناشنوا به جای فارسی از زبان خود استفاده کند تحقیر شده یا بی سواد دانسته می شود اما اگر یک شنوا ادای زبان اشاره را در آورد تحسین و تقدیر می شود؟

در اینجا لازم است به یکی از استدلالها در حمایت از این نوع ویدئوها – که اغلب از سوی افراد شنوا ارائه می شود – اشاره کنیم. افرادی معتقدند:
“گرچه این نوع ویدئوها فایده چندانی برای ناشنوایان ندارد، و گرچه مشکلات مهمتری از ترجمه ترانه پاپ در جامعه ناشنوا حل نشده باقی مانده است، با این حال چنین ویدئوهایی باعث جلب نظر جامعه بزرگتر به اقلیت ناشنوا می شود و همین جلب توجه ممکن است در آینده اثرات مفیدی داشته باشد” در پاسخ به این استدلال باید گفت اثر مفید تنها از طریق آموزش صحیح زبان اشاره و افزایش تعداد مترجمان حرفه ای و بهبود وضعیت تحصیل و اشتغال ناشنوایان حاصل می شود. به هیجان آمدن مخاطبان از هماهنگی دست و موسیقی در یک ویدئو اثری گذرا و غیر کار آمد دارد. درست شبیه وضعیتی که افراد مرکزنشین در تعطیلات نوروزی با سفر به مناطق دورافتاده، یک عکس یادگاری با لباس محلی می گیرند و بعد از تعطیلات به زندگی خود باز می گردند. عکس مزبور اگر مضحک و عجیب نباشد، فایده ای هم برای بهبود وضعیت مردمان صاحب آن لباس ندارد. شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران، از مردم و مسئولان علاقمند به زبان اشاره ایرانی خواهشمند است، پیش از اقدام به تولید و انتشار ویدئوهایی به زبان اشاره یا هر اقدام دیگری برای ناشنوایان حتما با سازمانهای ناشنوایان مشورت کرده و نظر آنان را جویا شوید. همچنین اگر قصد خدمت به جامعه ناشنوا را دارید، ابتدا لازم است حداقل چندین سال با این جامعه زندگی کرده و مسائل و مشکلات واقعی آنان را دریابید. از این طریق به زبان اشاره واقعی نیز مسلط تر می شوید و آنوقت به عنوان فردی بین فرهنگی می توانید مانند پلی بین دو جامعه شنوا و ناشنوا خدمت کنید. دیگر اینکه، در کار ترجمه، از ترجمه واژه به واژه بپرهیزید زیرا نتیجه اغلب غیر قابل درک و گاه | مضحک خواهد بود. هیچ جامعه ای علاقه ندارد فرهنگ، هویت و زبانش دستمایه استهزاء و یا مصادره دیگران شود.
شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران

منبع: کانال تلگرامی شبکه ملی ناشنوایان
t.me/idncn31

2 دیدگاه برای «بیانیه شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران در انتقاد از گسترش ویدئوهای نمایشی «زبان اشاره» در شبکه های مجازی»

  • 22 بهمن 1397 در t 21:01
    Permalink

    باسلام
    این اطلاعیه با زمینه آرم شبکه ملی ناشنوایان ایران بوده و بازنویسی آن البته باچندغلط املایی هم انجام شده ومتاسفانه بنام آقای مروتی منتشر شده است
    اصل این متن مربوط به شبکه ملی ناشنوایان است وبهتر است اخلاق حرفه ای دراینمورد رعایت شود نام آقای مروتی در ابتدای متن حذف گردد

    پاسخ دادن
    • 25 بهمن 1397 در t 11:51
      Permalink

      با سلام.
      مروتی انتشار دهنده در سایت بوده نه منبع یا گزارشگر و عینا همون مطلب کپی شده اگر غلط املائی هم داشته در متن بوده.
      کجا ذکر شده این متن توسط کمپین یا شخصی یا جایی دیگه غیر از شبکه ملی بوده؟
      چطور میشه هم لوگو و هم نشانی منبع داد و متهم به بی اخلاقی نشد؟!ضمن اینکه تیتر خبر نشان دهنده منبع هم هست: بیانیه شبکه ملی سازمانهای مردم نهاد ناشنوایان ایران.
      در انتها هم نام منبع و هم نشانی کانال تلگرامی گه متن ازش برداشته شده ذکر شده.

      پاسخ دادن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: