انواع معلولیت.١۶.كودكان كم توان ذهنی

طبقه بندی کودکان کم توان ذهنی

هیچگاه نمی توانید دو کودک را بیابیدکه از نظر ظاهری ، رفتاری، و هوش کاملا بهم شبیه باشند.این نکته در مورد افراد کم توان ذهنی هم صدق می کند ولی بطور کلی روانشاسانمیزان انطباق رفتار اجتماعی آنها سازگاری با محیط و میزان یادگیری، آنها را به چهار دسته تقسیم می کنند.

1) گروه دیر آموز(یا مرزی): کسانی هستند که مشکل ذهنی کمی دارند، دارای رفتار ساده لوحانه ای هستند و بیشتر در مدرسه و توسط معلولین، کند ذهنی آنها تشخیص داده می شود. زیرا دیرتر از سایر همسالان مطالب را می آموزند و نیاز به توضیح و تغییر بیشتری دارند. به علت رفتارهای غیر طبیعی و بی توجهی، والدینشان آنها را دست و پا چلفتی می دانند. و گمان نمی کنند به علت کند ذهنی آنها باشد. از نظر ظاهری مشکلی ندارند و ناهنجاری خاص در آنها دیده نمی شود. حرفه های ساده را می توانند بیاموزند و ازدواج کنند و زندگی مستقلی داشته باشند. ولی در مسائل حقوقی باید مورد حمایت قرار بگیرند. ضریب هوشی آنها معمولا بین 70 تا 90 است.

2) گروه آموزش پذیر: توان ذهنی آنها کمتر از گروه قبل است ممکن است ناهنجاریهای جسمی و حرکتی داشته باشند. از نظر هوش انتزاعی، ضعیف اند یعنی نمی توانند یک ضرب المثل را معنی کنند یا معنی شعر را درک کنند. آموزش ابتدایی را در مدارس استثنایی طی می کنند تکرار و تمرین در آموزش آنها بسیار مهم است. توانایی درک حق و حقوق خود را نمی دانند و باید تحت حمایت باشند. معمولا در مسائل شخصی مثل غذا خوردن و مراقبت های بهداشتی مستقل اند و حرفه های ساده را می توانند بیاموزند. ممکن است بتوانند ازدواج کنند ولی باید تحت آموزش و حمایت قرار بگیرند. ضریب هوش آنها بین 50 تا 70 می باشد.

3) گروه تربیت پذیر: همان طور که از نام این گروه مشخص است این کودکان از نظر ذهنی مشکل زیادی دارند و فقط یادگیری مسائل تربیتی را می توان از آنها انتظار داشت و بندرت در آموزش های مدرسه موفق هستند و هیچ وقت قادر به خواندن و نوشتن نخواهند بود. کمتر با محیط اطرافشان منطبق می شوند. وضعیت چهره آنها طبیعی نیست و از مهارت های کلامی و حرکتی دچار ضعف و کندی شدیدی هستند و نظر رفتاری و عملکرد ذهنی در حد یک کودک پنج تا چهار ساله می باشند و بهره هوش آنها در حدود 25 تا 50 می باشد. بنابراین توانایی ازدواج کردن، آموختن حرفه و تشکیل زندگی مستقل را ندارند.

4) گروه حمایت پذیر: مشکل ذهنی این گروه بسیار شدید است و باید تحت حمایت و سرپرستی دائم باشند و نیازمند مراقبت شبانه روزی هستند. عده زیادی از مددجویان مراکز شبانه روزی جزء این دسته می باشند. توانایی ذهنی بسیار پایینی دارند و عملکرد هوش آنها در نهایت از یک کودک ازسه ساله بیشتر نمی شود. بهره هوش آنها کمتر از 25 می باشد (شاطریان، 1387).

عوامل ایجاد کم توان ذهنی

1)عوامل مربوط به قبل از تولد:

عوامل ارثی و ژنتیکی: هر گونه اختلال ژنتیکی و کروموزومی که اغلب به صورت ارثی در خانواده پدری و یا مادری کودک وجود دارد ممکن است به جنین منتقل شود.

امروزه بسیاری از اختلالات ارثی و ژنتیکی در همان ماههای اول بارداری بوسیله آزمایشات پیشرفته و دقیق قابل تشخیص است. بنابراین به خانواده هایی که در آنها سابقه مشکلات ذهنی و جسمی وجود دارد به والدینی که دارای یک فرزند کم توان ذهنی هستند توصیه می شود حتما قبل از بارداری مجدد به متخصص ژنتیک مراجعه نمایند. و با انجام آزمایشات با اطمینا، به حاملگی و داشتن فرزندی سالم اقدام نمایند.

عامل RH : هرگاه گر وه خون پدر و مادر از نظر RH به هم نخورد یعنی مادر دارای RH منفی و پدر RH مثبت باشد لازم است قبل از باردار شدن و در دوران بارداری تحت نظر پزشک بوده و با انجام یک آزمایش ساده و تزریق یک آمپول مخصوص، از ایجاد مشکلات و عوارض جبران ناپذیر ناشی از آن در جنین جلوگیری شود.

بیماریهای مختلف مادر: بعضی از بیماریها با داروهایی که مادر مصرف می کند اثر مستقیمی روی جنین دارد. بیماریهای خطرناکی مثل سفیلیس، سبب اختلالات شدید جسمی و ذهنی در جنین می شود که امروزه با درمان به موقع می توان از ایجاد آنها جلوگیری کرد. در دوران حاملگی به محض دیدن علائمی چون تب شدید، دردهای شکمی، سردرد حاد، ترشح، سوزش و خارش دستگاه تناسلی باید به پزشک مراجعه نمائید تا هرچه زودتر اقدامات درمانی انجام گیرد.

مواد مخدر، دخانیات و الکل: ثابت شده که مصرف این مواد تاثیر مستقیمی بر روی جنین می گذارد و تنها راه جلوگیری از عوارض آنها ترک مصرف این مواد می باشد.

عوامل هیجانی، استرس و فشارهای روانی: این عوامل به دلیل اثرات مستقیم و غیر مستقیمی که بر سیستم هورمونی و آنزیمهای بدن می گذارد می تواند سبب مشکلات عمده در جنین در حال رشد شود، لذا توصیه می شود مادران قبل از اقدام به بارداری خود را از نظر روحی آماده کنند و تا حد امکان از شرایط و موقعیت های استرس آور دور شوند و اگر ناگزیر باشد شرایط دردناکی مثل مرگ عزیزی مواجهه شدند، با مراجعه به روان پزشک و مشاور از اثرات روحی آن کم کنند.

2) عوامل مربوط به هنگام تولد:

تولد زودرس: امراض قندی و کلیوی مادر، پاره شدن کیسه آب جنین و جفت سر راهی از عوامل ایجاد تولد زودررس می باشد که به علت وزن بالای مادر و یا خستگی و کار بیش از حد ممکن است رخ دهد. از عواقب این تولد نرسیدن اکسیژن به مغز جنین و ایجاد مشکلات ذهنی و جسمی مختلف می باشد.

نوزادان نارس: به نوزادی گفته می شود که موقع تولد کمتر از 5/2 کیوگرم وزن دارد و حتی ممکن است بارداری نه ماه شدن نوزاد سوء تغذیه، وزن و سن پایین مادر، خستگی و کار زیاد می تواند باشد.

زایمان های طولانی و سخت: در اثر زایمان های طولانی، ممکن است فشار غیر طبیعی به سر نوزاد وارد شود در نتیجه به مغز کودک آسیب برسد. این زایمان ها ممکن است به علت بزرگ بودن جمجمه کودک و یا پیچیده شدن بند ناف به دوذر گردن نوزاد و یا زایمان از پا باشد.

3) عوامل ایجاد مشکلات ذهنی بعد از تولد

انواع عفونت ها: مثل مننره ین که در دوران نوزادی به سیستم عصبی و مغزی می تواند آسیب برساند در نتیجه هرگونه تب شدید و تشنج نوزاد را جدی بگیرید و به متخصص اطفال مراجعه کنید.

مسمومیت: با مواد غذایی و شیمیایی و داروها، که پس از مشاهده بلافاصله به مراکز اورژانس مراجعه نمائید.

ضربه های وارده به سر: خصوصا در چند سال اول زندگی که هنوز جمجمه محکم و استخوانی نشده است سبب مشکلات ذهنی و جسمی مختلف می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: